کندوان ،روستایی در دل کوه با تاریخی به عظمت سبلان

نویسنده : پریسا ساعدی     نوشته شده در : 10 تیر 1396     بازدید : 739

در دل سنگها نبض حیات می تپد و زندگی در بین کوچه های باریک آن جاریست ،مردمانش میهمان دوست ومهربانند واین نقطه از ایران افتخار تک بودن در جهان را یدک میکشد ،به استواری کوهها نزدیک میشویم وبه روستای کندوان میرسیم روئیده در دل کوه وبا صلابت همچون فولاد،میهمانتان میکنیم به جرعه دیگری از عجایب پر رمز وراز ایران

اگر از اَبر شهرِ تبریز،فقط ۶۰ کیلومتر به سمت جنوب برویم به زیباترین شگفتی طبیعت ،روستای کندوان میرسیم ،با آب وهوایی بی نظیر وآسمانی چسبیده به افق ،در این منطقه سرسبزی ولطافت هوای صبحگاهی که در فصول بهار وتابستان بی رقیب است هر رهگذری را از خود بی خود میکند تا در این راه آتشی روشن کند وچایی هیزمی را برای خود ودوستانش مهیاکند

اینجا استان آذربایجان شرقی است ،که حدود دوساعت با ماشین، از تبریز فاصله دارد وروستای کندوان یکی از دهستانهای سهند از توابع بخش مرکزی شهر اسکو می باشد ،آب وهوای سرد این منطقه در تابستان ،ییلاق بی همتایی را برای مسافران وساکنین روستا فراهم کرده تا فرصت مغتنمی باشد برای دیدار از" تنها روستای سنگی قابل سکونت در جهان "

بنا بر نوشته های تاریخی قدمت این روستا به ۶۰۰۰ سال پبش میرسد البته این محل از آن زمان قابل سکونت نبوده ،برطبق آخرین مدارک وکشف برخی سفالینه های موجود در این روستا ،مشخص شده که زندگی در این نواحی قبل از دوره ایلخانیان نیز در جریان بوده ،اما بیشتر از این سند  اطلاعات دقیقی در دست نیست

کندوان در دامنه کوه سلطان داغی قرار گرفته ویک رود خانه پر آب به نام کندوان نیز از وسط آن می گذرد ،شهرت این محل به علت خانه هایی است که به شکل کندوی عسل در دل صخره ها قرار دارد وظاهری متفاوت از روستاهای دیگر به این مکان بخشیده

نام گذاری این اثر تاریخی نیز شاید به همین دلیل باشدکه،کندو در زبان آذری به معنی روستاست البته گاهی نیز به این محل" کند جان" گفته میشده ،با توجه به قدمت مکان می توان گفت خانه های صخره ای کندوان تنها ۷۰۰ سال قدمت دارد،حدود ۱۱۷ خانوار با جمعیت ۸۰۰ نفر در این محل زندگی می کنند که به کشاورزی ،دامداری وتولید صنایع دستی مشغولند

در مورد چگونگی بوجود آمدن این معجزه خلقت یک فرایند طبیعی دست اندر کار بوده،آتش فشانی که با غرّیدنش ،دود وگازهای سمّی اش،خاکسترهای خفه کننده خودباید خوی وخصلت ویران گری داشته باشدو کوهی که بازلزله های شدید باید می سوزاند وازبین میبرد ،در اینجا ساخته ،خلق کرده وزیبایی بخشیده،در اثر فعل وانفعالات آتشفشان سهند  وسایر کوههای فعال منطقه ،مواد مذاب وگدازه های حاصل از انفجار آنها به بیرون پرتاب شده ودر طول سالها روی هم انباشته شده است این کوههای مخروطی بعد از گذر سالها دارای رویه ای از سنگ شده اند ،اما به تدریج به علت جنس سنگهای بوجود آمده وهمین طور حبابهای هوایی که داخل سنگها محبوس بوده وهمچنین کمک عوامل فرسایش دهنده طبیعی ،به تدریج قسمتهای کمتر سخت کرانه ها ریخته وحفره هایی را در دل کوه بوجود آورده که بعدها انسانها با ادوات ووسائل موجود آنها را تا حد امکان گسترده کردند واینک این خانه های سنگی مورد استفاده قرار میگیرد

(در این متن از کلمه " کران" به دفعات استفاده خواهد شد ، کران حفره هایی است که در داخل هر کوه بصورت جدا وجود دارد ،محلهایی که از آن برای زندگی یا محل کار بهره میبرند -نویسنده متن)

کران های ناحیه ورودی روستا به دلیل فرسایش طبیعی آبی وجوی دچار آسیب شده ولی کران های ناحیه شرقی وانتهایی روستا به دلیل وجود تپه های مرتفع نسبتاً سالم باقی مانده است

شیوه معماری این نواحی بصورت بو می وصخره ای می باشد ودر ساخت این کرانها وملزومات آنهااز گچ ،آهک وخشت استفاده شده است ،این نمونه معماری نشان از جدال انسان با طبیعت دارد که همواره  نیز پیروز شده چرا که انسان با قوه تخیل خود وتوانایی تلفیق مواد موجود در اطراف محل زندگی، خودش را به آنچه در ذهن خلق میکند می رساند

این خانه ها مجهز به آب لوله کشی وبرق هستند ومانند بیشتر منازل که در عُرف معمولی خوانده میشوند دارای اتاق نشیمن ،صندوق خانه وآشپزخانه می باشند ،اغلب این کرانها دو یا چهار طبقه هستند ،اما به دلیل ساختاری از هم مستقل می باشند ،قطر دیوارها گاه به دو متر می رسد که این مسئله باعث شده این محلها در تابستان خنک ودر زمستان گرم باشند ،به علت جدا بودن کرانها در یک منزل ،در داخل خانه ها پلکانهایی تعبیه شده که کرانها را بهم پیوند میزند ،معمولاً طبقات هم کف به عنوان محلی برای نگهداری دام وطیور استفاده میشود ودر طبقات بالایی محل سکونت افراد خانواده است ،در طبقات پائین پنجره ای برای نور گیر دیده نمی شود اما کرانهای بالا دارای پنجره های مشبک وساخته شده از شیشه وچوب بصورت شطرنجی وجود دارند

این روستا دارای مسجد،حمام ،مدرسه وآسیاب است ،البته بزرگترین کران در این روستا متعلق به مسجد می باشد ،آبریزهای روستا خارج از کران ودر کنار معبرها قرار دارد وچند خانواده با هم وبطور مشترک از آن استفاده می کنند

بیشتر آبریزها دارای چند محلِ نشیمن وانبار هستند که موقعیت آن بستگی به شیب زمین دارد

بلندترین نقطه کران ۴۰ متر ارتفاع دارد وبلندترین نقطه کوه های صخره ای حدود ۶۰ متر از سطح زمین بلندی دارند،در بین کرانها راههایی دیده میشود که بیشتر به علت فرسایش عوامل طبیعی ایجاد شده است وبعد ها مردم این ناحیه به آنها شکل داده اند واز آنها برای رفت وآمد استفاده می کنند که ما به آنها کوچه می گوییم

در تاریخ آمده است که ساکنان روستایی به نام حیله ور ،واقع در دو کیلومتری غرب کندوان اولین گروهی بودند که در قرن هفتم برای در امان ماندن از یورش مغولها به دشتی در مقال کندوان فعلی مهاجرت کردند ،در عین حال برخی باستان شناسان قدمت این روستا را به دوره های پیش از اسلام نسبت می دهند ،این محل به علت ییلاقی بودن  و وجود مراتع سرسبز محل مهاجرت عده زیادی از عشایر بوده است

در جهان تنها سه روستای سنگی مانند کندوان وجود دارد :

۱-روستای کاپادوکیه در ترکیه که وسعت آن ۵ ۱تا ۲۰ برابر کندوان است وخالی از سکنه میباشد

۲-داکوتا در آمریکا ،که این محل نیز متروکه وخالی از زندگیست

۳-روستای کندوان در ایران که تنها روستای صخره ای است که روح حیات وآبادانی در آن جریان دارد

سوغات های بی نظیر کندوان:

در نگاه اول به این روستا ،آنچه ما را بیشتر از همه محسور خود میکند شباهت صخره ها به کندو میباشد وشاید بی ربط به نظر بیاید ،اما بهترین سو غات این ناحیه نیز عسل است ،از دیگر رهاوردهای این منطقه می توان به خشکبار ،آب معدنی وصنایع دستی این خطّه از سرزمین پر برکتمان اشاره کرد

چشمه های آب معدنی در اینجا به علت سبک بودن ونداشتن آهک برای بیماران کلیوی بسیار مفید است

از دیگر مکانهای گردشگری در این روستا می توان به هتل سنگی لاله اشاره کرد که یکی از زیباترین ودرعین حال جزو سه هتل بی نظیر سنگی جهان می باشد ،این هتل با امکانات رفاهی دارای ۴۰ کران یا همان خانه سنگی است که برای سرویس دهی به گردشگران در حال خدمت رسانی است

پروفسور دیوید رول باستان شناس مشهور انگلیسی در سفر به ایران وکشف نخستین مسیر پستی دنیا ،قدمت کندوان را در آن مسیر از استنادات خود برای نظریه فرود آدم (یکجا نشینی بشر غار نشین وزندگی اجتماعی انسانها)را مورد تاکید قرار داده است

امید واریم تصویری زبیا ودر خور از کندوان دلنشین در فکر وجانتان ثبت کرده باشیم تا سفر بعدی شما عزیزان به این نقطه از کشور زیبا وچهار فصلمان باشد 


نظرات شما

تا این لحظه نظری ثبت نشده، شما اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کنید



پیشنهاد می‌کنیم با ما همراه باشید در

پیشنهاد سفر

ناشناخته‌هایی که شما معرفی کرده‌اید

معرفی باشما



ثبت نام
به جمع ما در گزمک بپیوندید

تا حالا عضو گزمک نشده اید ؟ اطلاعات خود را وارد کنید .