زیباترین میدان مستطیل شکل جهان،نقش جهان یا میدان امام

نویسنده : پریسا ساعدی     نوشته شده در : 10 تیر 1396     بازدید : 176

صدای شیهه اسبها بگوش میرسد ومردمانی که در صلح وآرامش به بازی چوگان می نگرنند ،پادشاهی که با چهره ای بشاش به ثبات کشورش می اندیشد ومیدانی که در دل خود ثبت کرده تمام این وقایع را ،دعوتتان می کنیم به اصفهان شهر هنر وصنعت ومیدانی که تصویرش با جبروت وشکوه روی اسکناسهای رایج کشورمان ،ایران حک شده ،تا یادمان نرود ،ملّت ایران پاس می دارد مردانگی واقتداری که حاصل سالها تدبیر ودرایت بزرگ مردانی همچون شاه عباس صفوی است ،به نقش جهان میرویم درشهر نصف جهان

اگر قصد مسافرت دارید ویکی از اهدافتان در کنار استراحت وتمدد اعصاب ،دیدن آثار باستانی است از شما دعوت می کنیم به شهر تاریخی وزیبایی اصفهان بیایید به زنده رود زاینده وصدها اثر باستانی بی بدیل که این شهر را در زمره بهترین مکان برای گردشگری وسیاحت قرار داده در این میان میدان نقش جهان یکی از زیباترین میدانهایی است که شاید در ایران ویا حتی جهان کمتر نظیرش را دیده باشید

این محل با نام رسمی میدان امام ،میدان مرکزی شهر اصفهان است ودر قلب مجموعه تاریخی نقش جهان قرار دارد ،این مکان در شمال شهر اصفهان وبه عبارتی دیگر در مجموعه دولت خانه صفوی قرار دارد،در شرق این میدان خیابان حافظ ودر غرب آن خیابان سپه قرار دارد ،اگر با ماشین شخصی برای دیدن این محل میروید از خیابان استانداری به این مکان نزدیک شوید زیرا برای پارک وسیله نقلیه تان دچار مشکل نخواهید شد

این میدان مستطیل شکل است ،با درازای ۵۶۰ متر وپهنای ۶۰ متر ،که به لحاظ شکل ظاهری نیز جزو منحصر به فردترین میدانها کشورمان ،ایران میباشد

این میدان در ادوار مختلف زمانی به نامهای متفاوتی خوانده میشده این نامها عبارتند از : میدان بزرگ،میدان اصلی شهر ،میدان نو،میدان قصر،میدان شاه،میدان سلطنتی،میدان بزرگ شاهی،میدان نقش جهان ومیدان امام ،در زمان پادشاهی

شاه عباس صفوی به علت مشکلات سیاسی وبرخوردهایی که بین ایران وعثمانی وجود داشته ،این پادشاه تصمیم می گیرد که پایتخت خود را از قزوین به اصفهان منتقل می کند وبه شیخ بهایی دستور می دهد طرحی نو برای اصفهان تهّیه کند ،این نقشه که در تقابل با شهر کهنه است و نقطه اتصال این دو بافت قدیم وجدید میدان نقش جهان است که با الهام از نمونه هایی که قبلاً ساخته شده مانند : میدان عتیق در اصفهان،میدان حسن پاشا در تبریزومیدان عالی قاپو در قزوین طراحی شده که نقطه اوج وبارزترین نماد اقتدار وعظمت پادشاهی وفرهنگ در دوران خود است

در این طراحی جدید شاه عباس تصمیم گرفت بجای تخریب بافت قدیمی شهر آن را در جهت جنوب یعنی در جهت زاینده رود توسعه دهد واز آن زمان به بعد ما شاهد گسترش قسمت اصلی شهر در اطراف میدان نقش جهان هستیم

قابل به ذکر است که فبل از احداث میدان نیز در زمان سلاجقه در این مکان زمینی صاف وهموار ومید انی به نام کوشک بوده که محل برگزاری جشن ها وتجمعات وهمین طور محلی برای اعدام محکومین بوده است

این مکان در تاریخ ۸ بهمن ۱۳۱۳ به شماره۱۰۲ در فهرست آثار ملی ایران  ثبت شده است ،ودر اردیبهشت ۱۳۸۵ به شماره ۱۱۵ جز نخستین اثر باستانی در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است ،این میدان پس از ساخت، میدان شاه نام گرفت ودر حال حاضر به نام میدان امام مشهور است

تا قبل از دوره صفویه باغی به نام باغ نقش جهان در این مکان قرار داشته ،در زمان شاه عباس دوم به دلیل شلوغ بودن بیش از حد بازار واطراف آن فروشندگان تصمیم گرفتند علاوه بر میدان عتیق ( میدان کهنه) ومیدان شاه ،میدان دیگری ساخته شود

این میدان که محل احداثش بسیار نزدیک به میدان شاه ومسجد شبخ لطف الله بود مید ان نو نام گرفت وچون عمارت قدیمی در باغ نقش جهان همزمان با ساخت این میدان، تخریب شد ومصالحش را در آنجا استفاده کردند ،میدان جدید الاحداث را میدان نقش جهان نامیدند ،در گذر ایام هر دو میدان ( کهنه ونو) تخریب شد وتنها میدان شاه پا برجا ماند ودر سالهای بعد میدان کهنه نیز بازسازی شد

این میدان تازه مرمت شده زیبایی وجذابیت دو میدان قبلی را نداشت پس به دست فراموشی سپرده شد وفقط نام مستعار آن نقش جهان ،تبدیل به نام دیگر  میدان شاه یا میدان امام گردید

سیاحان وجهانگردانی که در زمانهای گذشته به توصیف شهر اصفهان پرداخته اند ،از شکوه وعظمت این میدان سخنهای بسیار گفته اند واز بازدید سفیران ونمایندگان خارجی واتباع کشورهای دیگر خاطراتی را شرح داده اند ،بی اغراق میتوان گفت این میدان همواره قلب شهر اصفهان بوده است بطوری که در برخی اسناد ومدارک آمده است ،که در آن زمان بسیاری از مذاکرات تاریخی بین دولتمردان ایرانی وفرستادگان خارجی در این میدان انجام می شده

در زمان ساخت این میدان وبعد از آن این مکان همواره زنده وفعّال بوده ،اما در دوران شاه سلیمان وشاه سلطان حسین به تدریج در امر رسیدگی به میدان کوتاهی شده تا حدّی که در زمان سلطنت شاه سلطان حسین جوی های آب به تدریج خشک شده و آخرین باقی مانده درختانی که شاه عباس به دست خود کاشته بود خشکیدند ،در دوره قاجار نیز این بنا مانند بسیاری از بناهای تاریخی دیگر در اصفهان مورد بی توجهی قرار گرفته ،به عنوان مثال بخش هایی از نقاره خانه ای که در دوره قاجار در این محل وجود داشته ،از بین رفته است

اما اززمان رضاشاه تا کنون کار مرمت وباز سازی این اثر باستانی بطور مستمر ادامه دارد

این مکان در سده هفدهم میلادی ،یکی از بزرگترین میدان های جهان بوده وشوالیه ژان شاردن فرانسوی این میدان را زیباترین میدان دنیا لقب داده است

در زمان شاه عباس بزرگ وجانشینانش،در روزهایی همچون اعیاد ویا مناسبتهای ملی ومذهبی، اینجا محلی برای بازی چوگان ،رژه ار تش ،برگزاری جشنهاونمایش های گوناگون بوده است ودر روزهای عادی نیز مردم برای گردش وخرید به این مکان می آمده اند

در این میدان دو دروازه سنگی چوگان قرار دارد که مربوط به دوران شاه عباس بزرگ است ونشان دهنده آن است که این بازی بابه کرّات در این محل برگزار میشده ،وشاه عباس نیز از قسمت شاه نشین کاخ عالی قاپو به تماشای این بازی وحرکت اسب سواران در میدان می پرداخته ،همچنین در این میدان برای داد وستد ومعاملات مردم ،جمعه بازارهای عظیمی بر پا میشده است،که باعث رونق وتوجه بیشتر مردم به این مکان می شده است

یکی از مهمترین مراسمی که در این میدان برگزار شده ،جشنی است که به مناسبت بازگشت پیروز مندانه "امام قلی خان "از فتح جزیره هرمز در اینجا بر پا شده است،بعد از انقلاب نیز این محل ،مکانی برای برگزاری نماز جمعه واجتماعات سیاسی بوده است

قابل ذکر است که تصویر بخشی از میدان در پشت اسکناسهای بیست هزار ریالی چاپ شده است که همین موضوع نشانگر اهمیًت این میدان می باشد

در برخی متون این جمله از حمدالله مستوفی نقل شده که ایشان در باب تعریف وتمجید از این مکان گفته است :شهری خوش است که آن را نقش جهان خوانند واکثر عمارات آن را آجر است

در یکی از جهات میدان ساعتی قرار دارد که شاه عباس آن را از اورمزد (هرمز)در هنگام استرداد جزیره هرمز از کشور پرتغال ،گرفته و نصب کرده است،این ساعت با قدمتی طولانی یکی از دیدنی ترین قسمتهای میدان نقش جهان است

از سال ۱۳۶۸ به بعد به منظور حفاظت از این مکان تردد خودروها از داخل میدان ممنوع اعلام شد ورفت وآمد در این مکان تنها با درشکه ویا پیاده انجام میشود

احداث موزه بزرگ  اسلامی ،در طبقه فوقانی میدان در حال انجام است وبه زودی میدان پر ابهت نقش جهان محلی برای نمایش آثار اسلامی نیز خواهد بود که ارزش ومقام آن را دو چندان خواهد کرد ،اگر به اطراف میدان (از قسمت داخلی)نگاهی بیندازید میبینید حاشیه این مکان پر از طاق هایی است که فضای حجره هایی متفاوت را اشغال کرده است ،این حجره ها از جمله عمارتهای قابل تحسین وهنرمندانه وباشکوهی است که یادگار عظمت وبزرگی عصر صفویه را به نمایش می گذارد

اینک می توانید در ذهن تصور کنید ماجرا هاوحوادثی که در این میدان ،تلخ یا شیرین رقم خورده ،وانسانهایی که با این وقایع گاهی خندیده اند  وگاه گریسته اند ،تاریخ ما سرشار از داستانهایی است که در کمتر ذهنی می تواند ساخته شود ،ومی بالیم به کشوری که برایمان به ودیعه گذاشته افتخار ،سربلندی وعظمت را ،میبوییم خاکش را وحافظش هستیم تا آخرین نفس


نظرات شما

تا این لحظه نظری ثبت نشده، شما اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کنید



پیشنهاد می‌کنیم با ما همراه باشید در

پیشنهاد سفر

ناشناخته‌هایی که شما معرفی کرده‌اید

معرفی باشما



ثبت نام
به جمع ما در گزمک بپیوندید

تا حالا عضو گزمک نشده اید ؟ اطلاعات خود را وارد کنید .